ย้อนตำนาน “ซามูไร” สุดยอดนักรบในประวัติศาสตร์ของญี่ปุ่น

“ซามูไร” หรือบ้างก็เรียกว่า “บูชิ” คือนักรบของญี่ปุ่นในยุคก่อนที่จะเข้าสู่การปกครองสมัยใหม่ นักรบพวกนี้มีความสามารถในการใช้อาวุธหลากชนิด อาทิ ธนู หอก แต่อาวุธที่เป็นสัญลักษณ์ประจำตัวคือดาบซามูไร ซึ่งหากไปหาดูภาพจะพบว่า พวกซามูไรนั้นจะมีดาบติดตัวสองอันเสมอ อันหนึ่งคือ “คาตานะ” และอีกอันจะสั้นกว่าเล็กน้อย ซามูไรนั้นมีแนวทางการดำเนินชีวิตแบบ บูชิโด ซึ่งเน้นความจงรักภักดีต่อนายเดียว มีวินัยและมีจริยธรรมสูง เพราะเชื่อในหลักคำสอนของขงจื๊อและศาสนาพุทธแบบเซน

KANATAดาบคาตานะ (ญี่ปุ่น: 刀 katana ) อาวุธหลักของซามูไร

กำเนิดของซามูไรนั้นต้องย้อนกลับไปตั้งแต่สมัยเฮอัง (Heian) ราวปลายคริสต์ศตวรรษที่ 8 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 9 มีการระดมนักรบ ผู้มีฝีมือจำนวนมากเพื่อปราบกบฏ ในลักษณะของนักรบรับจ้าง แต่ต่อมาเมื่อกบฏถูกปราบจนราบคาบแล้ว นักรบเหล่านี้ก็ถูกจ้างโดยตระกูลที่มีอำนาจทางการเมือง เพื่อให้ทำหน้าที่รักษาความปลอดภัยและเก็บภาษีจากประชาชนและฝึกกองกำลังนักรบขึ้นมา

ยุคนั้นตระกูลใหญ่สองตระกูลที่แย่งชิงอำนาจการปกครองบ้านเมืองกัน คือ ตระกูลมินาโมโตะ และตระกูลไทร่า ซามูไรมีความสำคัญมากในช่วงนั้น เพราะเป็นกำลังสำคัญในการต่อสู้แย่งชิงอำนาจกัน จากนักรบโนเนมก็กลายเป็นคนมีศักดิ์ศรีมีวรรณะสูงขึ้นมาเหนือประชาชนคนธรรมดา การต่อสู้ครั้งนั้นกินเวลาถึง 5 ปี เรียกว่าสงครามเก็มเป ซึ่งในที่สุดตระกูลมินาโมโตะก็เป็นฝ่ายมีชัยในปี พ.ศ.1735

จากนั้น มิโนโมโตะ โน โยริโตโมะ (Minamoto no Yoritomo) ได้ตั้งตนเป็นโชกุน ซึ่งเป็นผู้มีอำนาจในการควบคุมกองทัพสูงสุด และนักรบซามูไรทั้งหลายก็มีฐานันดรสูงเป็นชนชั้นพิเศษขึ้นมาด้วย นับจากยุคนั้นไปอีกร่วม 700 ปี ที่ซามูไรมีบทบาทสำคัญในประเทศญี่ปุ่น ในสมัยเอโดะ (พ.ศ.2146-2410) ซามูไรมีฐานันดรสูงสุด รองลงไปคือเกษตรกร ศิลปินและพ่อค้า

มิโนโมโตะ โน โยริโตโมะ (Minamoto no Yoritomo)

การต่อสู้นั้นเป็นชีวิตของซามูไร เขาจึงต้องพร้อมอยู่เสมอ พวกเขาต้องฝึกต่อสู้กันตลอดทั้งปี ฝึกออกกำลังอย่างหนัก เพื่อให้มีกล้ามเนื้อและพละกำลัง นอกจากจะต้องเก่งกาจในด้านธนูและดาบแล้ว เขาจะต้องทรหดอดทน สามารถ อดทนต่อความหิวโหย ใช้เท้าเปล่ายํ่าหิมะอันเย็นเยือกได้ไกลๆ โดยไม่ ปริปากบ่นแม้แต่คำเดียว และในการต่อสู้แบบตัวต่อตัวบางครั้ง เมื่อสังหารคู่ต่อสู้แล้ว ซามูไรจะตัดหัวเก็บเอาไว้เป็นที่ระลึก (ในกรณีที่คู่ต่อสู้มีศักดิ์ศรีเหนือกว่า) ด้วยเหตุนี้ นอกจากจะมีดาบยาวไว้สำหรับการต่อสู้แล้ว ซามูไรยังมีดาบสั้นไว้สำหรับการนี้ และซามูไรบางคนจะสวมใส่ปลอกคอพิเศษรอบคอ เพื่อกันไม่ให้ศัตรูตัดศีรษะของตนนั่นเอง

“ถ้าเจ้าคิดที่จะรักษาชีวิตตนเอง เจ้าก็อย่าออกรบเสียเลยจะดีกว่า” นี่เป็นถ้อยคำที่ซามูไรทุกคนถูกอบรมมา

ความหมายหนึ่งของซามูไร คือ คนรับใช้ ซึ่งบ่งบอกถึงการมีนายเหนือหัว หรือไดเมียว ซามูไรที่ไม่มีนายเรียกว่า โรนิน ซึ่งตามศัพท์แล้วแปลว่า คนที่ไม่มีหลักแหล่งเป็นที่เป็นทาง ซึ่งการไร้เจ้านายนั้นเป็นสภาพที่ไร้ศักดิ์ศรียิ่งนัก สำหรับพวกเขา

ซามูไรคนนี้ใช้ดาบสลับคมกับเพลงดาบล่องนภาอันลือลั่น

เรื่องราวของเหล่าซามูไรนั้นน่าสนใจอย่างยิ่ง ถึงแม้ในปัจจุบันจะไม่มีแล้ว แต่ในประเทศญี่ปุ่นก็ยังคงจัดแสดงศิลปะ วัฒนธรรม อาวุธ ชุดเกราะต่างๆของนักรบซามูไรไว้ให้ชนรุ่นหลังได้รับทราบว่า นี่คือนักรบที่ดีที่สุดชุดหนึ่งของโลกที่ไม่น้อยหน้ากับชาติใดๆ จากประวัติศาสตร์นั่นเอง

ภาพซามูไรตัวจริงเสียงจริง